Kort antwoord
Kinderen merken meer van een scheiding dan ouders vaak denken. Wat het meest helpt: duidelijkheid, een verhaal dat jullie samen vertellen, en ruimte om boos of verdrietig te zijn. Woon je in het buitenland, dan komt daar meestal een verhuizing of een taalwissel bij.
Vertel het samen, en vertel het in een keer goed
Kinderen herinneren zich het gesprek waarin ze het hoorden nog jaren later. Vertel het pas als het besluit vaststaat, en vertel het samen, zodat je kind niet het gevoel krijgt te moeten kiezen. Houd het kort en concreet: wat er verandert, waar ze gaan wonen, wanneer ze de ander zien. En zeg erbij dat het niet hun schuld is, ook als dat vanzelf lijkt te spreken.
Wat kinderen vooral willen weten
- waar slaap ik, en wanneer zie ik de ander
- moet ik van school af, en zie ik mijn vrienden nog
- blijft mijn kamer, mijn club, de hond
- wie brengt me straks naar school
Dat zijn geen kleine dingen. Voor een kind is de dagelijkse route het houvast. Hoe eerder je die kunt schetsen, hoe rustiger het wordt.
Wat er bij een scheiding vanuit het buitenland bij komt
Woont het gezin in het buitenland, dan speelt er meestal meer dan de scheiding alleen. Gaat een van beiden terug naar Nederland, dan verandert er voor de kinderen alles tegelijk: land, school, taal, vrienden. Leg in het ouderschapsplan daarom niet alleen vast hoeveel dagen, maar vooral hoe het contact over de afstand werkt: vaste momenten om te videobellen, wie de reizen regelt en betaalt, hoe de vakanties worden verdeeld, en wat er gebeurt als een van beiden opnieuw verhuist. Zie ook de verdeling van de zorg over de kinderen.
Het ouderschapsplan is meer dan een formaliteit
Bij minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht en de rechtbank toetst het. De waarde zit vooral in het gesprek dat je erover voert. Wie beslist over school en medische zaken, hoe je elkaar op de hoogte houdt, wat je afspreekt over nieuwe partners: dat nu vastleggen voorkomt de discussies die anders over een jaar op tafel komen. Bij het Pluspakket neemt mr. Auke Bakker het plan met jullie door.
Extra ondersteuning voor je kind
Soms is er meer nodig dan wat je als ouder zelf kunt bieden. Een eenmalig gesprek met een orthopedagoog of kinderpsycholoog geeft je kind een luisterend oor, uitleg op zijn eigen niveau en de kans om vragen te stellen die het bij jou niet durft te stellen. Als ouder krijg je er zicht op hoe je kind erin zit. Wil je zo een gesprek regelen, geef het dan aan bij je aanvraag, dan wordt gekeken wat er mogelijk is.
Ook de Nederlandstalige online cursus Echtscheiding, steun je kind van Psychogoed kan helpen. Die gaat over hoe je het vertelt, hoe je omgaat met de emoties van je kind en hoe je ziet wat het nodig heeft. Woon je buiten Nederland, dan is dat een van de weinige plekken waar je dit in het Nederlands kunt volgen.
Waar je zelf op kunt letten
- praat niet negatief over de andere ouder waar je kind bij is, ook niet tussen de regels door
- laat je kind geen boodschapper zijn tussen jullie
- vraag je kind niet uit over wat er bij de ander gebeurt
- houd afspraken na, ook de kleine
- geef ruimte voor boosheid en verdriet, ook als dat pas maanden later komt
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd merkt een kind er iets van?
Vanaf heel jong. Peuters voelen spanning en merken veranderingen in het ritme, ook al kunnen ze er niets over zeggen. Wat je vertelt pas je aan de leeftijd aan, maar iets vertellen doe je altijd.
Moet mijn kind mee naar de rechtbank?
Nee. Bij een gezamenlijk verzoek is er geen zitting. Kinderen van twaalf jaar en ouder krijgen wel de gelegenheid hun mening te geven; daar stuurt de rechtbank een brief over. Meekomen hoeft niet.
Ons kind wil niet naar de andere ouder. Wat nu?
Neem het serieus, maar ga er niet meteen in mee. Vaak zit er iets praktisch of iets van loyaliteit achter. Bespreek het met de andere ouder, en kom je er samen niet uit, dan is mediation een betere weg dan een procedure.
Kunnen we het ouderschapsplan later aanpassen?
Ja. Kinderen veranderen en omstandigheden ook. Spreek af dat jullie het elk jaar even doornemen, dan hoeft er nooit een grote correctie te komen.
