Kort antwoord
In de regel geldt het recht van het land waar degene woont die de alimentatie ontvangt. Op die hoofdregel bestaan uitzonderingen, en voor partneralimentatie kunnen jullie binnen grenzen samen ook een ander recht kiezen.
Wanneer speelt internationaal recht?
Zodra er in een zaak buitenlandse factoren zitten die van invloed zijn op de vraag óf er alimentatie is en hoe hoog die is. Denk aan een andere nationaliteit, of aan een van beiden die in het buitenland woont. Internationale regels bepalen dan welk recht de bevoegde rechter moet toepassen.
Dit staat los van de vraag welke rechter bevoegd is. Daarover lees je meer bij waar je kunt scheiden.
Welke regels gelden
Bij partner- en kinderalimentatie zijn dat de Europese Alimentatieverordening en het Haags Protocol van 23 november 2007. In dat protocol staat welk recht wanneer van toepassing is.
De hoofdregel
Van toepassing is het recht van het land waar de alimentatiegerechtigde zijn gewone verblijfplaats heeft: degene die de alimentatie ontvangt. Die regel geldt voor alle vormen van alimentatie.
Een voorbeeld. Een Franse vrouw die recht heeft op alimentatie gaat vlak voor de scheiding in Nederland wonen. Dan is Nederlands recht van toepassing, ongeacht waar de man woont of welke nationaliteit hij heeft.
Uitzondering bij partneralimentatie
Verzet een van beiden zich tegen de hoofdregel, en is het recht van een ander land nauwer verbonden met het huwelijk, bijvoorbeeld het land van de laatste gemeenschappelijke verblijfplaats, dan geldt het recht van dat andere land.
Die uitzondering bestaat om te voorkomen dat iemand vlak voor de scheiding verhuist om in een gunstiger stelsel uit te komen. In het voorbeeld hierboven kan de man zich daarop beroepen.
Uitzonderingen bij kinderalimentatie
Hier gelden drie uitzonderingen. Twee daarvan leiden tot het recht van het land waar de vordering wordt ingesteld, de lex fori:
- als het aangewezen recht het kind geen alimentatie oplevert. Een in Nederland wonend Frans kind dat naar Nederlands recht niets zou krijgen, kan in Frankrijk een procedure starten; dan geldt Frans recht en bestaat er waarschijnlijk wél recht op alimentatie;
- als de procedure wordt gevoerd in het woonland van degene die moet betalen.
De derde uitzondering: erkent noch de lex fori noch het recht van de gewone verblijfplaats een recht op levensonderhoud, dan geldt het gemeenschappelijke nationale recht.
Zelf een rechtskeuze maken
Het protocol laat beperkt toe dat jullie zelf het toepasselijke recht aanwijzen.
Voor één procedure (artikel 7). Jullie kunnen schriftelijk afspreken dat het recht geldt van het land waar die procedure loopt. Voorbeeld: bij een verzoek in Frankrijk kunnen de in Frankrijk wonende man en de in Nederland wonende vrouw voor díe procedure Frans recht aanwijzen.
Ruimer, maar niet voor kinderalimentatie (artikel 8). Deze keuze kan al veel eerder worden gemaakt en er valt uit meer rechtsstelsels te kiezen. Voor kinderalimentatie is een rechtskeuze op grond van dit artikel niet toegestaan.
Laat je vooraf goed adviseren over de gevolgen van een rechtskeuze. Wat op papier gunstig lijkt, pakt over een reeks van jaren soms anders uit.
Veelgestelde vragen
Ik woon in het buitenland en ontvang alimentatie. Welk recht geldt dan?
In beginsel het recht van het land waar jij woont. Of een van de uitzonderingen speelt, hangt af van de situatie, bijvoorbeeld van waar jullie het laatst samen woonden.
Kunnen we in het convenant afspreken welk recht geldt?
Voor partneralimentatie kan dat binnen de grenzen van het protocol. Voor kinderalimentatie is een rechtskeuze op grond van artikel 8 niet toegestaan.
Is dit hetzelfde als de vraag welke rechter bevoegd is?
Nee. Dat zijn twee aparte vragen, en de antwoorden kunnen uiteenlopen: een Nederlandse rechter kan buitenlands recht moeten toepassen.
Kan de alimentatie voor mij worden berekend?
Ja. Neem daarvoor contact op, dan wordt gekeken wat er in jullie situatie nodig is.