Kort antwoord
Kinderen van 12 tot 18 jaar krijgen van de rechtbank de gelegenheid hun mening te geven. Kiezen doen ze niet: de rechter weegt de mening mee. Bij een gezamenlijk verzoek verandert er meestal niets aan het traject. Woont het kind in het buitenland, dan gaat de brief via het kantoor en mag de verklaring per e-mail terug.
Mening geven, geen keuze maken
Om een hardnekkig misverstand meteen weg te nemen: een kind van twaalf mag niet kiezen bij wie het gaat wonen. Het mag zijn mening geven, en de rechter weegt die mee bij de beslissing. Hoeveel gewicht die mening krijgt, hangt af van de leeftijd van het kind en van hoe het zijn mening onderbouwt.
Het gaat over het hoofdverblijf en over de contactregeling. Vanaf zestien jaar mag een kind ook iets zeggen over de kinderalimentatie, al speelt dat in de praktijk een ondergeschikte rol.
Leg de keuze dus nooit bij je kind neer. Het hoorrecht is bedoeld om een kind gehoord te laten worden, niet om het de beslissing te laten dragen.
Hoe een kind zijn mening geeft
- door de kindverklaring in te vullen die de rechtbank toestuurt
- door een eigen brief aan de rechtbank te schrijven
- door een gesprek te hebben met de behandelend rechter
Voor veel kinderen is dat spannend, en niet elk kind wil er vooraf met zijn ouders over praten. Ze kunnen dan terecht bij de Kinder- en Jongerenrechtswinkel, waar iemand helpt bij het schrijven van de brief of uitlegt hoe zo een gesprek gaat.
Bij een gezamenlijk verzoek
Ook dan geldt het hoorrecht. De rechtbank gaat ervan uit dat jullie de gevolgen van de scheiding met je kind hebben besproken. Nadat het verzoekschrift is ingediend, stuurt de rechtbank de kindverklaring naar het kind.
Voor de afwikkeling heeft die verklaring meestal geen gevolgen. Dat wordt anders als het kind iets schrijft of vertelt dat botst met wat jullie hebben afgesproken, of iets zorgwekkends meldt. Dan plant de rechter in de meeste gevallen alsnog een zitting om het met jullie te bespreken.
Als het kind in het buitenland woont
Dan stuurt de rechtbank de brief met de kindverklaring meestal naar het kantoor. Die wordt vandaar per e-mail doorgestuurd. De getekende verklaring mag dan ook per e-mail terug, zodat hij bij de rechtbank kan worden aangeleverd. Houd er rekening mee dat dit een paar dagen kost; laat de brief dus niet liggen.
Wat je als ouder kunt doen
- vertel je kind vooraf dat de brief komt, zodat het niet als een verrassing op de mat valt
- laat merken dat het vrij is om te schrijven wat het wil, en dat je het niet erg vindt wat daar staat
- vraag niet wat het heeft ingevuld, en laat het niet meelezen met wat jullie hebben afgesproken
- wil je kind niets invullen, dan is dat ook goed; het is een recht, geen plicht
Handige documenten
Brochure over het kinderverhoor (pdf)
Veelgestelde vragen
Moet mijn kind naar de rechtbank komen?
Nee. Een gesprek met de rechter is een mogelijkheid, geen verplichting. De meeste kinderen volstaan met de kindverklaring of een brief.
Mogen wij als ouders mee naar dat gesprek?
Nee. Het gesprek is tussen de rechter en het kind. Achteraf krijg je te horen wat er in grote lijnen is besproken.
Ons kind is jonger dan twaalf. Wordt het dan niet gehoord?
Het hoorrecht begint bij twaalf jaar. Een rechter kan een jonger kind wel horen als daar aanleiding voor is, maar bij een gezamenlijk verzoek gebeurt dat vrijwel nooit.
Wat als ons kind iets heel anders wil dan wij hebben afgesproken?
Dan kan de rechter een zitting plannen om erover te praten. Beter is het om dat voor te zijn: bespreek de afspraken met je kind voordat het verzoekschrift wordt ingediend. Zie ook hulp voor je kind bij de scheiding.