Boedelverdeling bij echtscheiding

Algehele gemeenschap van goederen

Ben je voor 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan is bijna alles gezamenlijk: ook wat je al voor het huwelijk had, en ook de schulden. De belangrijkste uitzonderingen:

• hoogstpersoonlijke zaken, zoals kleding en sieraden
• erfenissen die zijn verkregen onder een uitsluitingsclausule
• schenkingen die zijn gedaan onder een uitsluitingsclausule

Bij de scheiding heeft ieder recht op de helft van de bezittingen en draagt ieder de helft van de schulden.

Beperkte gemeenschap, vanaf 2018

Ben je op of na 1 januari 2018 naar Nederlands recht getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt de beperkte gemeenschap. Kort gezegd blijft wat je voor het huwelijk had meestal buiten de gemeenschap, en vallen erfenissen en schenkingen die je tijdens het huwelijk krijgt er standaard ook buiten. Dat maakt het scherper, maar ook lastiger: je moet kunnen laten zien wat van wie was. Bankafschriften en aankoopbewijzen van jaren terug zijn dan ineens papieren die ertoe doen.

Huwelijkse voorwaarden

Zijn er huwelijkse voorwaarden, dan bepaalt de tekst daarvan wat er verdeeld of verrekend moet worden. Kijk vooral naar een periodiek verrekenbeding: staat er dat jullie jaarlijks de overgespaarde inkomsten zouden verrekenen en is dat nooit gebeurd, dan kan dat alsnog moeten. Daarnaast kan een van beiden recht hebben op een vergoeding, bijvoorbeeld voor geld dat in de woning van de ander is gestoken.

Geen gemeenschap en geen huwelijkse voorwaarden

Soms is er geen van beide. Dat komt voor als op jullie huwelijksvermogen buitenlands recht van toepassing is, bijvoorbeeld omdat jullie na het huwelijk het eerst in een ander land samenwoonden. Dan wordt het vermogen afgewikkeld volgens dat buitenlandse stelsel. Weet je niet zeker welk recht geldt, laat dat dan uitzoeken voordat jullie gaan verdelen; achteraf een verdeling terugdraaien is een stuk lastiger.

Mag je scheef verdelen?

Dat mag, maar het kan gevolgen hebben. Ben je in Nederland belastingplichtig, dan ziet de Belastingdienst een scheve verdeling als een schenking, en boven de jaarlijkse vrijstelling is daar schenkbelasting over verschuldigd. De actuele vrijstelling staat op belastingdienst.nl.

Let op wat er allemaal als scheef geldt. De onderwaarde van de woning helemaal voor je rekening nemen is een schenking. Afstand doen van spaargeld dat de ander al voor het huwelijk had is dat ook. Tenzij er iets tegenover staat: neem jij de onderwaarde, en krijg jij daarvoor de auto, dan is het beeld weer anders. Ben je in het buitenland belastingplichtig, vraag dan daar na wat een ongelijke verdeling betekent.

Vastleggen in het convenant

Bij een gezamenlijk verzoek maken jullie samen de afspraken over de verdeling en komen die in het convenant. Zit er een woning, een onderneming of een pensioen in de boedel, dan is het Pluspakket de verstandige keuze: de afspraken worden dan met de advocaat doorgenomen voordat ze definitief zijn.

Veelgestelde vragen

Hoe zit het met de schulden?

Die horen bij de verdeling, net als de bezittingen. Belangrijk om te weten: een afspraak onderling verandert niets aan wat de bank of de schuldeiser van jullie mag vorderen. Wie meetekende, blijft aansprakelijk tenzij de schuldeiser ontslag uit de aansprakelijkheid verleent.

Wij zijn in het buitenland getrouwd. Geldt dan Nederlands recht?

Niet automatisch. Welk huwelijksvermogensrecht geldt, hangt af van jullie nationaliteit en van waar jullie na het huwelijk het eerst samenwoonden. Zie de internationale aspecten bij een echtscheiding.

Moet alles precies in tweeen?

Nee, jullie mogen zelf bepalen wie wat krijgt. Het gaat erom dat de waarde in balans is, of dat een verschil bewust en zichtbaar wordt gecompenseerd.

Wat doen we met de woning?

Dat is een verhaal op zich, zeker als je in het buitenland woont. Zie de echtelijke woning bij echtscheiding.