Kort antwoord
Bij een scheiding komt de fiscus vrijwel altijd om de hoek kijken: bij de verdeling van de boedel, bij de woning en bij de alimentatie. Ben je niet in Nederland belastingplichtig, vraag dan in je woonland na wat de scheiding daar betekent. De combinatie van twee landen levert de meeste verrassingen op.
Een scheve verdeling is een schenking
Verdelen jullie de boedel ongelijk, dan ziet de Belastingdienst dat als een schenking. Boven de jaarlijkse vrijstelling is daar schenkbelasting over verschuldigd, als je in Nederland belastingplichtig bent. Lees hierover meer bij de boedelverdeling.
Hypotheekrenteaftrek
Hypotheekrente is in Nederland aftrekbaar, maar dan moet je eigenaar zijn van de woning en er zelf wonen. Bij een scheiding botst dat: de woning blijft nog een tijd gezamenlijk eigendom terwijl een van beiden er al uit is. Wie vertrekt mag zijn helft van de rente niet meer aftrekken, en wie blijft mag alleen de eigen helft aftrekken. Zonder regeling verdwijnt daarmee de helft van de aftrek.
Daarvoor bestaat de scheidingsregeling, die de vertrekkende partner nog een aantal jaren aftrek laat houden. Lees verder bij de echtelijke woning.
Alimentatie
- Kinderalimentatie is onbelast voor de ontvanger en niet aftrekbaar voor de betaler. Fiscaal gebeurt er dus niets.
- Partneralimentatie wordt bij de ontvanger belast als inkomen en is aftrekbaar bij de betaler. Het bedrag dat jullie afspreken is dus een brutobedrag.
Wordt de partneralimentatie in een keer afgekocht, kijk dan goed naar het jaar waarin dat gebeurt. De ontvanger moet het hele bedrag als inkomen opgeven, wat in dat jaar tot een hoog inkomen en een stevige aanslag kan leiden. De betaler mag het volledige bedrag aftrekken, maar heeft daar alleen iets aan als er in dat jaar genoeg inkomen tegenover staat.
Twee landen, twee stelsels
Ben je in het buitenland belastingplichtig, ga dan daar na of betaalde of ontvangen alimentatie aftrekbaar of belast is. De twee stelsels sluiten niet op elkaar aan, en dat pakt soms gunstig en soms ongunstig uit:
- de betaler woont in Nederland en trekt de alimentatie af, terwijl de ontvanger in een land woont waar alimentatie onbelast is
- of andersom: de betaler kan in het buitenland niets aftrekken, terwijl de ontvanger in Nederland belasting betaalt over wat binnenkomt
Reken dat door voordat jullie een bedrag afspreken. Een bedrag dat op papier redelijk lijkt, kan na belasting heel anders uitpakken.
Waar je verder op let
- het jaar waarin jullie fiscaal partner af zijn, en wat dat doet met toeslagen en heffingskortingen
- de eigenwoningreserve als de woning wordt verkocht
- de belastingclaim in een onderneming of een lijfrente, die bij de waardering hoort mee te wegen
- het moment waarop de scheiding wordt ingeschreven, want dat is de datum die fiscaal telt
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer zijn wij geen fiscaal partner meer?
Kort gezegd vanaf het moment dat het verzoek is ingediend en jullie niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven. De volgorde en de data luisteren nauw; laat het narekenen als er toeslagen in het spel zijn.
Moeten wij de alimentatie bruto of netto afspreken?
Partneralimentatie spreek je bruto af, want de ontvanger betaalt er belasting over. Zet in het convenant duidelijk dat het om een brutobedrag gaat, dan is daar later geen discussie over.
Wij wonen allebei buiten Nederland. Speelt de Nederlandse fiscus dan nog een rol?
Meestal beperkt, maar niet altijd: een woning in Nederland of een Nederlands pensioen kan hier nog gevolgen hebben. Laat dat per situatie bekijken.
Regelen jullie de belastingaangifte?
Nee. De pakketten gaan over de scheiding zelf. Voor de fiscale afwikkeling schakel je een belastingadviseur in, en bij een internationale situatie het liefst een die beide landen kent.